Орхон аймаг Баян Өндөр цогцолбор сургууль

Гадаад хэлний заах арга нэгдэлийн танилцуулга

pinky — Wed, 29 Apr 2009 09:08:12 GMT

Манай ГХЗА нэгдэл нь нийт 28-н багштай. Орос хэлний 6 багш Англи хэлний 22 багштайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Үүнээс Ардын боловсролын тэргүүний ажилтан 1, Тэргүүлэх зэрэгтэй 7, Заах аргач 10, Магистр багш 13, Магистрантад 4 багш суралцаж байна.

Манай ЗАН-ийн бахархал

Англи хэлний багш А. Ариунаа

2002 онд Аймгийн ЕБС-ийн дунд зарласан “Шилдэг кабинет” уралдаанд 1-р байр
2003 онд Аймгийн төрөлжсөн СХУ “Шилдэг илтгэл” уралдаанд 1-р байр
2004 онд Англи хэлний аймгийн олимпиадад бэлтгэсэн сурагч И. Бямбуулан 1-р байр
2005 оны Англи хэлний “Шилдэг илтгэл” сурагчдын уралдаанд 10-р ангийн сурагч
Г. Номмандах 2-р байр
2005-2007 онуудад явагдсан “Окей” сургалтын төвийн нэрэмжит олимпиадууд,
Ё. Эрдэнэчимэг багшийн нэрэмжит олимпиадуудад жил бүр уламжлал болон явагддаг аймгийн англи хэлний олимпиад зэрэг нийт аймгийн чанартай 10 удаагийн олимпиадад бэлтгэсэн сурагчид нь тасралтгүй 1-3р байр эзэлсэн.
2006, 2007 онуудад явагдсан Аймгийн масс сургалтын олипиадад даасан 9 д анги 1-р байрыг 2 удаа эзэлж “Алтан номын эзэн” болж аймгийн англи хэлний хошой аварга анги цол авсан.
2007 оны бүсийн англи хэлний олимпиадад бэлтгэсэн сурагч С. Чимэдрэгзэн 2-р байр эзэлсэн.
Орос хэлний багш Л. Мөнхгэрэл
1998-2004 оны аймгийн орос хэлний багш нарын олимпиадын хошой аварга
2003 онд улсын олимпиадад 5-р байр
2003 онд аймгийн гадаад хэлний багш нарын УЧУ-нд 2-р байр
2004 онд аймгийн мэргэжлийн аварга багш
2004 онд шавь Т. Оюун-Эрдэнэ аймгийн олимпиадад 1-р байр
2005 онд Б. Халиун 1-р байр
2006 онд Б. Халиун аймагт 2-р байр, М. Ариунчимэг 4- байр, Загарсүрэн 5-р байр
2007 онд Б. Халиун аймагт 2-р байр, М. Ариунчимэг 3-р байр, Т. Алунгоо 5-р байр

Орос хэлний багш Л. Отгон

АБТА, тэргүүлэх зэрэгтэй, хэл шинжлэлийн ухааны магистр. Боловсролын байгууллагад 33 дахь жилдээ ажиллаж байна. Эрдэнэт хотод 28, тус сургуульд 19 дэх жилдээ ажиллаж байна. Ажиллах хугацаанд 10-р ангийг 4 удаа, 8-р ангийг 4 удаа дааж авч төгсгөсөн.
Шагнал: Хөдөлмөрийн хүндэт медаль /2006/, БСШУЯ-ны Жуух бичиг/1998/, БТА /2001/
Шавь нарын амжилтаас: Москвагийн ОУ-ын олипиадад сурагч Ч. Мөнхтуул 2- р байр мөнгөн медаль, улсын орос хэлний олимпиадад сурагч Б. Цэцэгдэлгэр, Н. Амарзаяа,
Г. Хулан, Г. Номин нар 1-р байр алтан медаль, Ч. Мөнхтуул, А. Гүнжинлхам нар 2-р байр, мөнгөн медаль
Аймгийн орос хэлний олимпиадад 1-р байр алтан медаль 5 сурагч, 2-р байр мөнгөн медаль 5 сурагч, 3-р байр хүрэл медаль 5 сурагч

Англи хэлний багш П. Оюунцэцэг

1997 онд аймгийн гадаад хэлний багш нарын олимпиад 1-р байр
1997 онд Баян-Өндөр сумын Хөдөлмөрийн аварга багш
1997 онд аймгийн багш нарын ур чадварын тэмцээнд 2-р байр
2005 онд аймгийн гадаад хэлний багш нарын олимпиадад 3-р байр

Англи хэлний багш Д. Энхтуяа

2001-2002 онд “Арга зүйч цол”
2004-2005 онд “Багшийн алдар” медаль
2005-2006 онд “Боловсролын жуух бичиг” –ээр тус тус шагнагдсан.
1999-2000 онд сургуулийн ур чадварын уралдаанд 3-р байр
1999-2000 онд аймгийн ур чадварын уралдаанд 3-р байр
2001-2002 онд аймгийн багш нарын ур чадварын уралдаанд 1-р байр
2001-2002 онд аймгийн мэргэжлийн аварга багш
2000-2001 онд сургуулиас зарласан “Загвар кабинет” байгуулах уралдаанд 1-р байр
2001-2002 онд “Англи хэлний төв” нээсэн.
2006-2007 онд сургуулийн “Шилдэг кабинет”-ын уралдаанд 1-р байр

Гадаад хэлний багш Р. Алтанцэцэг

2000 онд орос хэлний олимпиадад шавь М. Жамбота аймагт 1-р байр,
2003 онд улсад 1-р байр, алтан медаль
2003 онд сурагч Д. Баярмаа аймагт 1-р байр,
Улсад 5-р байр
2001 онд багш нарын СХУ-д аймагт 3-р байр
2002 онд аймагт 2-р байр аймагт 2-р байр

Шинэлэг хийсэн зүйлс

Англи хэлний багш Д. Энхтуяагийн кабинет

Англи хэлний багш А. Ариунаагийн кабинет

Орос хэлний багш Л. Отгоны кабинет

Багш нарын мейл хаяг

Л. Отгон	Гадаад хэл
Р. Алтан цэцэг	Гадаад хэл	renchin_altaa@yahoo.com
Д . Наранцэцэг	Гадаад хэл
Да. Энхтуяа	Гадаад хэл	EUSA_4@yahoo.com
Г. Мөнх Жаргал	Гадаад хэл	munjig_1106@yahoo.com
Г. Сарантуяа	Гадаад хэл
Б. Цолмонтуяа	Гадаад хэл	pumbuun@yahoo.com
А. Ариунаа	Гадаад хэл	ariun_63@yahoo.com
А. Нармандах	Гадаад хэл	nar_mndh@yahoo.com
А. Алтанцэцэг	Гадаад хэл
Ц. Гэрэлчимэг	Гадаад хэл	pearl1001@yahoo.com
Б. Туяа	Гадаад хэл	emeral@yahoo.com
П. Оюунцэцэг	Гадаад хэл	purev_oyuntsetseg@yahoo.com
А. Мөнх жаргал	Гадаад хэл	m.gerel15@yahoo.com
С. Амаржаргал	Гадаад хэл	jargaa_99@yahoo.com
Б. Алтанжаргал	Гадаад хэл	golden_60fire@yahoo.com
Н. Должинсүрэн	Гадаад хэл	doljko_n@yahoo.com
М. Эрдэнэчимэг	Гадаад хэл	chimgee_1909@yahoo.com
Г. Батцэцэг	Гадаад хэл	bagsh99@yahoo.com
Д. Отгончимэг	Гадаад хэл	d_oogii_0428@yahoo.com
Б. Лхамсүрэн	Гадаад хэл	lkhama_79@yahoo.com
Дарь. Энхтуяа	Гадаад хэл	tuya_2008@yahoo.com
Ц. Онончимэг	Гадаад хэл
Д. Батжаргал	Гадаад хэл	jagaa_7566@yahoo.com
Д. Майнцэцэг	Гадаад хэл	muugiid2008@yahoo.com
Б. Рэнсмаа	Гадаад хэл	Erka_uuganaa@yahoo.com
Х. Сарантуяа	Гадаад хэл

Түүх нийгмийн ухааны заах арга нэгдлийн танилцуулга

tg_mylife — Tue, 28 Apr 2009 05:18:59 GMT

Монгол улсын гавьяат багш Г.Шарав ахлагчтай 2002 оны Сургуулийн тэргүүний заах аргын нэгдэл

2001, 2003, 2005 оны Улсын нийгмийн ухааны багш нарын олимпиадын аварга 2006 оны улсын шилдэг багш БТА, Зөвлөх багш А.Сандаг-Очир

Монгол улсын гавьяат багш, дэд профессор
Гэлэгийн Шарав

БТА А.Сандаг-Очир ахлагчтай 2003 оны байгууллагын аварга хамт олон

Г.Түвшинбаяр ахлагчтай 1986-1987 оны хичээлийн жилд ажиллаж байсан түүх газарзүйн заах аргын нэгдлийн хамт олон

Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их сургуулийн 2009 оны элсэлт

pinky — Sat, 11 Apr 2009 14:07:45 GMT

Нэг. Ерөнхий зүйл
• ЭМШУИС-д 2009 – 2010 оны хичээлийн жилд оюутан элсүүлэх ажлыг БСШУ-ны сайдын
2006 оны 483 тоот тушаалын хавсралтаар батлагдсан “ Оюутан элсүүлэх үлгэрчилсэн
журам” болон энэхүү журмыг баримтлан зохион байгуулна.
• Элсэлтийн ажлыг ЭМШУИС-ийн захирлын тушаалаар батлагдсан элсэлтийн комисс зохион байгуулна.
• Элсэлтийн комиссын гишүүдийн ажил үүргийн хуваарилалт, элсэлтийн үед баримтлах
хэм хэмжээ, дэг журам, элсэгчдийн өргөдөл, өргөдөл гомдлыг барагдуулах,
элсэлтийн явцад хяналт тавих зэрэг үйл ажиллагааг ил тод, олон
нийтийн хяналтын дор явуулна.
• Элсэлтийн шалгалт 2 шаттай (Ерөнхий шалгалт, оюутан элсүүлэх шалгаруулалт ) явагдана
• Энэхүү журам болон элсэлтийн ажлын зохион байгуулалттай холбоотой нэмэлт
мэдээллийг ЭМШУИС-ийн www.hsum.edu.mn вэб сайтаас авч болно.

Хоёр. Элсэгчдэд тавих шаардлага ба шалгалт
• Элсэгч бүрэн дундаас доошгүй боловсрол эзэмшсэн байна.
• ЭМШУИС-д ямар мэргэжлийн чиглэлээр элсэхэд ямар хичээлийн ерөнхий шалгалт /ЕШ/ өгөхыг хүснэгт 1-д заав

ЭМШУИС-д оюутан элсүүлэх мэргэжилүүд ба эхний шатанд авах шалгалт

Д/д Элсүүлэх мэргэжил Өгөх ерөнхий шалгалт
1 Анагаах, Уламжлалт анагаах, Нүүр ам судлал, Эм зүй, Нийгмийн эрүүл мэнд судлал Хими Биологи
2 Анагаах ухааны биологи Биологи Математик
3 Эрүүл мэндийн мэдээлэл зүй Математик Физик
4 Нийгмийн ажил /эрүүл мэнд/ Нийгмийн тухай мэдлэг Биологи

• Ерөнхий шалгалт өгөх хичээл бүрт авбал зохих онооны 70 хувь ба түүнээс дээш
оноо авбал ЭМШУИС-д элсэх болзол хангасан гэж үзнэ
• Тус сургуулийн Байгалийн ухааны лицей сургууль төгсч буй сурлагын дүнгийн
жагсаалтаар эхний 15 байранд шалгарсан, Ерөнхий шалгалтын хичээл бүрт 70%-аас дээш
оноо авсан сурагчдыг 2 дахь шатны шалгаруулалтаас чөлөөлж шууд элсүүлэхээс өөр элсэгчдэд элсэлтийн шалгалтын ямар нэгэн хөнгөлөлт үзүүлэхгүй.
• Нэг бүлгээс нөгөөд шилжүүлэн элсүүлэхгүй
• Урьд нь дээд боловсрол эзэмшсэн хүмүүс элсэлтийн шалгалтаар элсэж орох ба
суралцах хугацаанд нь өмнөх сургалтын хөтөлбөрийн үзсэн суурь хичээлүүдийг
дүйцүүлэн тооцно
• Гадаадын иргэдийн элсэх асуудлыг тусад нь шийдвэрлэнэ
• Элсэлтийн шалгалтуудыг дахин авахгүй
• Эмч дутагдалтай, алслагдсан тухайн сумдыг боловсон хүчнээр хангах зорилгоор
сумын захиалга, гэрээгээр суралцуулах ажлыг аймаг, хотын Засаг даргын тамгын
газар хариуцан, зохион байгуулах ба ийм зориулалттай хуваарийн захиалгыг Эрүүл
мэндийн яамаар уламжлан БСШУЯ-нд өгч тухайн аймаг, хотын элсэлтийн төлөвлөгөөнд
тусгайлан тусгуулж ерөнхий шалгалт өгөөд тэнцсэн хүмүүсээс тухайн аймаг хотын
засаг даргын тамгийн газар элсүүлнэ

Гурав. Өргөдөл хүлээж авах
• Эхний шалгалтын болзол хангасан хүний өргөдлийг 7 дугаар сарын 1-нээс 7
дугаар сарын 3-ны хооронд хүлээж авна.
• Улаанбаатараас элсэхийг хүсэгчид өргөдлийг өөрийн биеэр хүргэж өгөх бөгөөд
өргөдөл хүлээн авах цагийн хуваарийг тухайн үед нь ЭМШУИС-ийн хичээлийн төв байрны
үүдэнд гаргана
• Орон нутгаас элсэхийг хүсэгчдийн хуваарь сонголтыг их, дээд сургуулиудын
элсэлтийн дундын комисс тухайн аймагт нь шийдвэрлэнэ
• Бүртгүүлэхдээ дараах материалыг бүрдүүлсэн байх шаардлагатай
• Өргөдөл
• Ерөнхий шалгалтын батламж
• Боловсролын үнэмлэх
• Иргэний үнэмлэх
• 2009 оны цээж зураг 3%
• Бүртгэлийн хураамж 5000 төгрөг

Дөрөв. Оюутан элсүүлэх шалгаруулалт
• ЭМШУИС-д Улаанбаатар хот болон орон нутгаас элсүүлэх оюутны тоог БСШУЯ тогтооно
• Шалгуулагчдыг Улаанбаатар хот болон аймаг тус бүрээр мэргэжлийн бүлэг болгон

ерөнхий шалгалтуудын нийлбэр оноогоор жагсааж онооны дарааллаар батлагдсан
хяналтын тоонд багтааж элсүүлнэ
• Шалгуулагчдын оноо тэнцсэн тохиолдолд ерөнхий шалгалтуудад авсан оноо,
боловсролын баримт бичигт тавигдсан үнэлэлтийн дундаж дүн зэргийг харьцуулж шийдвэрлэнэ.
• Тухайн аймгаас оюутан элсүүлэх хуваарь дээр зөвхөн уг аймагт оршин суугаа
иргэн өрсөлдөх эрхтэй
• Шалгаруулалтыг 7 дугаар сарын 8-ны дотор хийж тэнцсэн хүмүүсийг онооны
дарааллаар жагсааж хяналтын тоонд багтсан элсэгчидээр мэргэжил сонгуулж, суралцах
эрхийн бичиг олгоно
• Аймгуудад хувиарласан бүлэг бүрээр оюутан элсүүлэх хяналтын тоонд багтсан
хүмүүсийн мэргэжил сонгуулалтыг заасан хугацаанд бүртгэсний дараа хийнэ. Бүлэг дотрох
мэргэжлүүдийг онооны дарааллаар сонгуулна
• Элсэлттэй холбогдолтой материалыг хуурамчаар бүрдүүлсэнтэй холбогдон .гарах
хариуцлагыг шалгуулагч өөрөө хүлээнэ.

Тав. Элсэгчдийг бүртгэх
• Бүртгүүлэхдээ дараах материалыг бүрдүүлсэн байх шаардлагатай
• Бүрэн дунд боловсролын үнэмлэх болон түүнтэй адилтгах бичиг баримт
• ЕШ-ын батламж
• Хувийн хэрэг
• Иргэний үнэмлэх
• 2009 оны цээж зураг 5 хувь
• Сургалтын төлбөр төлсөн баримт
• Сургалтын төлбөрийг 2009 оны 8 дугаар сарын 17 -ны дотор Голомт банк дахь
ЭМШУИС-ийн 1102930382 тоот дансанд тушаана
• Суралцах эрхийн бичиг авсан хүмүүсийг 2009 оны 8 дугаар сарын 17-21-нд ЭМШУИС
дээр бүртгэж, 24-нд хичээл эхэлнэ.. Дурьдсан хугацаанд бүртгүүлээгүй хүнийг
сургууль орхисонд тооцож хасна.

Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн захиргаа

Хими 2008 ЕШ-ын жишиг даалгаварууд БҮТ www.eec.mn

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:52:26 GMT

асуулт 1 :
Аль нь лабораторын нөхцөлд бодисыг гарган авах урвалын явуулахад тавигдах шаардлагуудыг дурдсан бол аль нь илүүц вэ?

А. Аюулгүй байх
B. Урвалын явагдах хугацаа бага байх
C. Усан уусмалд урвал нь явагддаг байх
D. Хямд олдоц сайтай бодис хэрэглэдэг байх
E. Эрүүл мэндэд хор нөлөөгүй байх
асуулт 2 :
Al2(SO4)3 – энэ бодис органик биш нэгдлийн ямар ангилалд хамаарах вэ?
А. Амфотер нэгдэл
B. Суурь
C. Хүчиллэг давс
D. Дундын давс
E. Суурилаг давс
асуулт 3 :

NaIO3 + NaI + HCl = NaCl + H2O + I2

Урвалын тэгшитгэлд тод хараар бичсэн нэгдэл дэх иодын исэлдэхүйн хэм хэдтэй тэнцүү байна вэ?

А. -1
B. 0
C. +1
D. +3
E. +5
асуулт 4 :
Аль нь хүчлийн оксидын тодорхойлолт вэ?

А. Металл элементийн хүчилтөрөгчтэй нэгдсэн нэгдэл
B. Металл биш элементийн хүчилтөрөгчтэй нэгдсэн нэгдэл
C. Устай урвалд орж хүчил үүсгэдэг нэгдэл
D. Устөрөгчтэй нэгдэж хүчил үүсгэдэг нэгдэл
E. Усан уусмалдаа хүчиллэг орчин үүсгэдэг нэгдэл
асуулт 5 :

Жагсаалтанд бодисын усанд уусах чанарыг тодорхойлох туршилын үед хийгддэг үйлдлүүдийг өгчээ. Эдгээрийг зөв дэс дараагаар байрлуулна уу.

1. 100гр ус хэмжиж авна.

2. Химийн нэгдлээс тодорхой бага хэмжээтэйг жигнэн авна.

3. Жигнэн авсан хэсгээ усанд уусгана.

4. Дээрх алхмуудыг усанд бодис нэмж уусахгүй болтол давтан явуулна.

5. Устай саваа тогтмол температуртай багажинд байрлуулна.
А. 1 – 2 – 3 – 4 – 5
B. 1 – 5 – 3 – 4 – 2
C. 2 – 3 – 5 – 1 – 4
D. 2 – 3 – 1 – 4 – 5
E. 1 – 5 – 2 – 3 – 4
асуулт 6 :
H2O2 + KI = KIO3 + Н2О– тэгшитгэлийг тэнцүүлэхэд устөрөгчийн хэт ислийн өмнө ямар коэффициент тавих ѐстой вэ?

А. 1
B. 2
C. 3
D. 4
E. 5
асуулт 7 :

NaIO3 + NaI + HCl = NaCl + H2O + I2

Урвалын тэгшитгэлд үндэслэн дээрх урвалыг тодорхойлно уу.

А. Солилцох урвал
B. Исэлдэн ангижрах урвал
C. Өөрөө исэлдэн өөрөө ангижрах урвал
D. Молекул хоорондын исэлдэн ангижрах урвал
E. Молекул дотоодын исэлдэн ангижрах урвал
асуулт 8 :
C4H9OH томьѐотой спирт хэд байх вэ?

А. 1
B. 2
C. 3
D. 4
E. 5
асуулт 9 :
Спиртүүд нь харгалзах альдегидуудаасаа харьцангуй өндөр температурт буцладаг. Үүний учир нь … .
А. Спиртүүд нь альдегидуудаасаа олон изомертэй
B. Спиртүүд нь устөрөгчийн холбоогоор холбогддог
C. Спиртүүд нь усанд уусдаг
D. Спиртүүд нь металлтай урвалд ордог.
E. Альдегидууд нь өөр хооронд илүү бат бөх холбогддог
асуулт 10 :
NaTiO2 нэгдэлд титан хэдэн валенттай байна вэ?

А. I
B. II
C. III
D. IV
E. V
асуулт 11 :
Дараах бодисуудаас гомоген холимог үүсгэдэггүй хосыг заана уу.

А. Ус ба давс
B. Азот ба хүчилтөрөгч
C. Нүүрсхүчлийн хий ба агаар
D. Ус ба бензин
E. Зэс ба цайр
асуулт 12 :
СН4 + О2 = CO2 + H2O – урвалын бүдүүвч өгөгджээ. Хэвийн нөхцөлд 11,2л метаныг шатаахад үүссэн нүүрсхүчлийн хийн массыг олно уу.

А. 44гр
B. 22гр
C. 22,4гр
D. 11,2гр
E. 11гр
асуулт 13 :
Н – Н холбооны тухай дараах өгүүлбэрийг нөхөж бичнэ үү. “Энэ холбоо нь ... (I) ... юм, учир нь ... (II) ... “

А. I – туйлтай ковалент холбоо, II – устөрөгч нь металл биш элемент.
B. I – туйлгүй ковалент холбоо, II – нэг элементийн атомуудын хооронд үүссэн байна.
C. I – ионы холбоо, II – устөрөгч нь металл биш элемент.
D. I – туйлгүй ковалент холбоо, II – устөрөгч нь электрон донор элемент
E. I – туйлтай ковалент холбоо, a. II – устөрөгчийн атомуудын ц.с.ч –ын утга зөрөөтэй
асуулт 14 :
H2 + I2 = 2HI + Q тэнцвэр тогтсон системийн даралтыг нэмэгдүүлбэл тэнцвэр хаашаа шилжих вэ?
А. Баруун тийшээ
B. Зүүн тийшээ
C. Тэнцвэр шилжихгүй
D. Дулаан ялгаруулах чиглэлд
E. Дулаан шингээх чиглэлд
асуулт 15 :
Хүхрийн хүчлийг ямар шинж чанарт нь үндэслэн спиртийн дегидратацийн урвал явуулахад ашигладаг вэ?

А. Органик биш бодис температур, цельсийн градусУусах чанар, г/100г
B. Хүчтэй исэлдүүлэгч шинж чанар
C. Усыг татах шинж чанар
D. Молекул масс ихтэй
E. Хөндлөнгийн урвалыг явуулахгүй хориглохын тулд
асуулт 16 :
C8H10 – томьѐотой бодис органик нэгдлийн аль ангилалд хамаарах вэ?
А. Алкан
B. Алкен
C. Алкин
D. Ароматик нэгдэл
E. Полимер
асуулт 17 :
Ацетилений мөнгөний оксидтой урвалд ордог нь юугаар тайлбарлагдах вэ?

А. Гуравчийн холбоотойгоор
B. Ханаагүй нэгдэл гэдгээр
C. Альдегидтай нэгэн ижил шинж үзүүлж байгаагаар
D. Ацетилен С – Н хүчлийн шинжтэйгээр
E. Бүх органик бодис дээрх шинжийг үзүүлж чаддагаар

Нийгмийн тухай мэдлэг ЭЕШ жишиг даалгавар 2008 он

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:46:58 GMT

асуулт 1 :
Эртний үеийн сэтгэгчид тухайлбал Аристотель, Платон нар эдийн засгийн тадаарх асуудлуудыг өөрсдийн бүтээлдээ тусган өөр өөрсдийнхөөрөө тайлбарласан байдаг. Ийм оролдлого нь яваандаа эдийн засгийн онолын бие даасан онол урсгал чиглэлүүдийг үүсэхэд хүргэсэн юм. Тэрхүү эдийн засгийн онол сургаалиуд нь түүхийн янз бүрийн үед гарч ирж байсан хэдий ч бүхэлдээ нэг л асуултанд хариулт өгөхийг зорьсон байдаг. Тэгвэл тэр асуудлыг дурьдахдаа илүүц зүйл дурьдсан бол аль нь вэ?

A. Улс гүрний баялаг хэрхэн бүтээгддэг вэ
B. Хүмүүсийг хэрхэн баян чинээлэг амьдралыг бүтээж болох вэ
C. Хүмүүсийн хөдөлмөрийн үр дүнгийх нь солилцоо юун дээр үндэслэж байдаг вэ
D. Хязгаарлагдмал нөөцөөр хүмүүсийн хязгааргүй хэрэгцээг хэрхэн хангах вэ
E. Ашигийн эх сурвалж нь юу вэ
асуулт 2 :
Дараах өгөгдлүүдээс аль нь олдмол статусд хамаарах вэ?-1 оноо

А. Сурагч А хичээлийн идэвх, сурлагын амжилтаараа тэргүүлж анги хамт олондоо үлгэр дууриал болсон тул түүнийг ангийн тэргүүний сурагчаар өргөмжлөв. Энэ нь А-ын хувьд олдмол статус
В. Сурагч А угаасаа л хичээлдээ сайн
C. Сурагч А-г багш нь ангийн тэргүүний сурагчаар шалгаруулсан явдал нь түүний хувьд олдмол статус юм
D. Энэ тохиолдолд олдмол статус гэж байх боломжгүй юм.
Е. Ангийн хэсэг нөхөд нь л А-г сайн сурагч гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөг. Тиймээс л түүнийг дэмждэг.
асуулт 3 :
Нэг улсын орлого нь 3700 ам.доллар гэж тодорхойлсон бол энэ улс дараах өгөгдлүүдийн алинд нь багтах вэ?

А. Бага орлоготой орон
В. Дундын бага орлоготой орон
С. Дундын дээд орлоготой орон
D. Өндөр орлоготой орон
Е. Аль нь ч биш
асуулт 4 :
Туйлын тэгш байдал гэж байж болох уу?

А. Тийм
В. Үгүй
асуулт 5 :
. Хүрээлэн буй амьтны аймаг, ургамалтай хүмүүс уг гарвалын хувьд холбоотой гэж үзээд түүндээ сүсэглэдэг. Энэ шашин шүтлэгийн аль хэлбэрт нь багтдаг вэ?

А. Бөөгийн шашин
В. Фетешизм
С. Бурханы шашин
D. Готемизм
Е. Атеизм
асуулт 6 :
Зах зээлийн эдийн засаг бүхий нийгэмд ямар тохиолдолд төр орлогыг дахин хувиарладаг вэ?

А.Нийгмийн халамжийн тогтолцоог бүрдүүлэхийн тулд
В. Ажлын байрыг бий болгохын тулд
С. Тэтгэвэр тэтгэмжийг нэмэгдүүлэхийн тулд
D. Эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг хангахын тулд
E. Төрийн анхаарал халамж зайлшгүй шаардлагатай эмзэг бүлгийнхэнд зориулж
асуулт 7 :
Намуудыг аядуу, радикал, экстремист гэж ангилсан ангилал байдаг. Ингэж ангхилахдаа юуг шалгуул болгосон вэ?

А. Чиг хандлагаар нь
В. Дэглэмтэй харьцаж буй байдлаар нь
С. Үйл ажиллагааны шинж чанараар нь
D. Улс төргийн системд эзлэж буй байр сууриар нь
Е. Улс төрийн харилцааны шинжээр нь
асуулт 8 :
Оросын нийгэм судлаач С.И. Сомыган хүний нийгэмшлийн аль шатанд хүмүүс нийгэмд эзлэх байр сууриа эрж хайн түүнийг нь нийгмийн бусад гишүүд сайн дураараа хүлээж авбал эерэг үр дүнд хүрч чаддаг гэж үзсэн бэ?

А. Бодгалльжих шат
В. Хөдөлмөрийн шат
С. Интеграцийн шат
D. Интеграцийн дараах үе шат
Е. Дасан зохицох шат
асуулт 9 :
МУ-ын төрийн гадаад бодлогын тулгуур үндсийг…………….тодорхойлно
А. МУЗГ
В. Шүүх
С. УИХ
D. ГХЯ
E. МУ-ын Ерөнхийлөгчийн тамгын газар
асуулт 10 :
Бихевиорист хандлагаар улс төрийн эрх мэдлийг юу гэж тайлбарладаг вэ?

А. Тавьсан зорилгоо хэрэгжүүлэх чадвар
В. Улс төрийн хүч чадлыг эзэмших гэсэн хүний хүсэл
С. Бусдад нөлөөлөх оролдлого
D. Хүн хүнээ эзэмдэх гэсэн сэтгэцийн илрэл
Е. Нийгмийн тогтолцооны чадвар
асуулт 11 :
Өндөр боловсрол, зориудын бэлтгэл бүхий хүн хүртэх боломжтой соѐл аль нь вэ?

А. Ардын соѐл
В. Ахуйн соѐл
С. Элитийн соѐл
D. Язгуур соѐл
Е. Угсаатны соѐл
асуулт 12 :
Дараах өгөгдлүүдээс аль нь соѐлыг тодорхойлогч хүчин зүйл вэ?

А. Хүний байнгын идэвхитэй үйл ажиллагааны үр дүн
С. Итгэл үнэмшил
D. Билэг тэмдэг, үнэт зүйлсийн цогц, аливаа хүний хөгжлийн илэрхийлэл
В. Уламжлагдаж байдаг
Е. Дээрх бүгд тодорхойлогч хүчин зүйл мөн
асуулт 13 :
МУ-ын гадаад бодлогын зарчим, түүний тайлбар нь орчин үеийн МУ-ын төрийн гадаад бодлогын үндсэн зарчим зорилтуудыг тодорхойлсон суурь баримт бичиг мөн үү?

А. Тийм
В. Үгүй
асуулт 14 :
Бидэнд маш олон төрлийн статус байдаг. Харин бид аль нэгийг нь давуу зэрэгт тавьдаг. Тэгвэл энэ нь аль статус вэ?

А. Давуу статус
В. Тэргүүлэх статус
С. Олдмол статус
D. Төрөлх статус
Е. Мастер статус
асуулт 15 :
“Хөгжиж байгаа улс орнуудтай найрсаг харилцаатай байж нийтлэг зорилгоо шийдвэрлэх үүднээс тэдгээртэй хамтран ажиллах” нь МУ-ын гадаад бодлогын хэд дэх чиглэл вэ?
А. 1 дэх чиглэл
В.6 дах чиглэл
С. 5 дах чиглэл
D. 2 дах чиглэл
Е. 7 дах чиглэл
асуулт 16 :
ЮНЕСКО- ийн баримтлалаар тасралтгүй боловсролын 3 дэд хэсгийн 1 болох амьдрал орчноос олох боловсролын тогтолцоонд аль нь багтах вэ?

A. Мэргэжлийн ба дээд боловсрол
B. Ажиллагсадын мэргэжил дээшлүүлэх сургналт
C. Боловсрол нөхөн олгох сургалт
D. Мэдээллийн хэрэгслээр боловсрол эзэмших үйл явц
E. Мэргэжил чадвар олгох сургалт
асуулт 17 :
Эх орондоо үзэл баримтлал үйл ажиллагааныхаа улмаас оршин байх боломжгүй болсны улмаас зарим хүмүүс өөр улсаас орогнол хүсдэг. Тэгвэл тэр хүмүүс аль хэсэгт нь хамаарах вэ?

A. Биомаргинал
B. Угсаатны маргинал
C. Улс төрийн маргинал
D. Шашны маргинал
E. Эдийн засгийн маргинал
асуулт 18 :
Өрнөдийнхний үзэж байгаагаар улс төрийн засаглал ба төрийн засаглал хоѐрт ялгаа бий юу?

А. Тийм
В. Үгүй

асуулт 19 :
Монголчуудын дэлхий соѐлын өвд бүртгүүлсэн ардын соѐлд аль нь багтах вэ?
А. Ятга
В. Хуучир
C. Элитийн соѐл
D. Биелгээ, хөөмий
Е. Шанз, хуучир
асуулт 20 :
“Хаан хүнс” ХХК үйлдвэрлэлдээ шинэчлэлт хийн бууз банш хийх уламжлалт гар аргыг халан эрүүл ахуйн цэвэр орчинд аюулгүй хүнсийг үйлдвэрлэхийн тулд бүрэн автоматжуулсан шинэ үйлдвэрийг ашиглалтанд орууллаа. Тэгвэл энэ өрслдөөний аль хэлбэрт багтах вэ?

A. Чанарын өрсөлдөөн
B. Борлуулалтын өрсөлдөөн
C. Эрэлтийн өрсөлдөөн
D. Нэр хүндийн өрсөлдөөн
E. Технологийн өрсөлдөөн
асуулт 21 :
Голлох үзэл суртал, улс төрийн соѐлын түвшин нийгмийн бүлгүүдийн хоорондын харилцан хамаарлыг нийгимйн………………….илэрхийлнэ.

А. Улс төрийн засаглал
В. Төрийн засаглал
С. Улс төрийн дэглэм
D. Улс төрийн систем
Е. Улс төрийн харилцаа
асуулт 22 :
МУ-ын төрийн далбаа нь ………………………………………….өнгөтэй байна.

А. 2 өнгөтэй
В. 3 өнгөтэй
С. 5 өнөгтэй
D. 1 өнгөтэй
Е. 4 өнгөтэй
асуулт 23 :
Хүний нийгэмшилийн дараах үе шатуудын харгалзах утгыг сэргээнэ үү?
1. Анхдагч нийгэмшил буюу a. Хүний төрсөн цагаас өсвөр нас хүр
дасан зохицлын үе шат хүртэлх үе
2. Бодгальжих шат b. Нийгмийн зан үйлийн хэм хэмжээнд
шүүмжлэлтэй хандаж бусдын дунд
өөрийгөө илэрхийлэхийг хичээх үе
3. Интеграцийн шат c. Нийгэмд эзлэх байр сууриа эрж хайх
эрмэлзлийн үе
4. Хөдөлмөрийн шат d. Нас бие гүйцэж хөдөлмөр эрхлэх үе
5. Хөдөлмөрийн дараах шат e. Өөрөө олж эзэмшсэн мэдлэгэ турш-
лагаа хойч үедээ дамжуулах өвлүүлэх үе шат

А. 1а2b3c4d5e
B. 1b2a3d4c5e
C. 1d2e3b4c5a
D. 1a2e3d4d5e
E. 1d2a3b4c5e
асуулт 24 :
Эртний нэгэн сэтгэгч “ Миний төр намайг хамгаална” гэж хэлсэн байдаг. Энэ нь төрийн хувьд :

А. Хүлээсэн үүрэг
В. Социаль үүрэг
С. Зайлшгүй үүрэг
D. Төрийн ѐс зүй
Е. Заяагдмал үүрэг
асуулт 25 :
Аль нэг улс өөр нэг улсыг эдийн засаг, цэрэг улс төрийн хэрэгслээ ашиглан бие дааж гадаад дотоод бодлого явуулах боломжийг алдагдуулснаар дараах нөхцөлүүдээс аль нь үүсдэг вэ?

А. Хараат байдал
B.Хамтын ажиллагаа
C. Дайсагнасан байдал
D. Сөргөлдсөн байдал
E. зөрчилдөөнт хандлага
асуулт 26 :
Хөдөлмөрийн бүтээмж нь

А. Нэгж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулсан цагийн хэмжээ буюу нэгж хугацаанд үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний тоогоор тодорхойлогдоно.
В. Нэгж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулсан цагийн хэмжээг нэгж хугацаанд үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүний тоогоор үржүүлж тодорхойлно.
С. Нэгж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулсан цагийн хэмжээг ажилчидын тоонд харьцуулж тодорхойлно
D. Нэгж бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд зарцуулсан цагийн хэмжээг үйлдвэрийн нийт зардалд харьцуулна.
Е. Аль нь ч биш
асуулт 27 :
Ардын соёс ялгарах олон түмний соѐлын зарим гол онцлог нь юу вэ?

А. Заавал зохиогчтой байх албагүй
В. Өнгөрсөн үеийн мэдлэгийн тогтолцоонд үндэслэдэг
С. Үнэлэмж хэрэгцээг хангах байдал нь цаг зуурын байдаг
D. Нэг ард түмний амьдралын илэрхийлэл байдаг
E. Зарим гоо сайхны таашаалыг тэндээс тэр бүр авч чаддагүй
асуулт 28 :
Бид агаар амьсгалсаныхаа төлөө, ойд явж байгаа уянгалаг сайхан шувууны дуу сонссоныхоо төлөө хэнд ч хариу төлбөр төлдөггүй. Өөрөөр хэлбэл хүссэнээрээ агаарт явж хүссэн хэмжээгээр тэрхүү шувуун дууг зун цагт сонсож болно. Тэгвэл хүссэнээрээ хэрэглэж болох энэ зүлйиг эдийн засгийн шинжлэх ухаанд юу гэж нэрлэдэг вэ

A. Үнэгүй зүйл
B. Байгалийн баялаг
C. Ард түмний өмч
D.Чөлөөт байлаг
E. Үйлдвэрлэлийн нөөц
асуулт 29 :
Тодорхой хэмжээгээр хамтын мэдрэмж төрүүлдэг хэвшмэл болон бэлгэдлийн шинжтэй үйлдүүдийн цогцыг юу гэж нэрлэдэг вэ?

А. Зан заншил
В. Зан үйл
С. Ёс суртахуун
D. Ёс заншил
E. Зан байдал
асуулт 30 :
Ажилгүйдэл ба ДНБ хоѐх харилцан урвуу хамааралтай гэж үзэх нь зөв үү?

А. Зөв
В. Буруу
асуулт 31 :
Орчин үеийн нийгэм нийгмийн гишүүдээс идэвхитьэй биет оролцоог шаарддаг. Тиймээс ч маш олон тооны сонирхолын бүлэг эвсэл хөдөлгөөнүүд байгуулагдаж байна. Тэдний зарим нь төр засгийн үйл ажиллагаанд шүүмжлэлтэй ханддаг. Тэгвэл энэ дараах дэмжлэгүүдээс алинд нь багтах вэ?

А. Эерэг дэмжлэг
В. Сөрөг дэмжлэг
С. Оролцооны дэмжлэг
D. Үл зөвшөөрсөн дэмжлэг
Е. Нөлөөлөх дэмжлэг
асуулт 32 :
Тухайн улсууд хөршүүдтэйгээ төдийгүй тэдгээрийн хөршүүдтэй харилцахыг ОУ-ын харилцаанд ………………………………………………гэнэ

A. Бага бүс нутгийн харилцаа
B.Олон улсын өргөжсөн харилцаа
C. Бүс нутгийн харилцаа
D. Тив хоо рондын харилцаа
E. Үүнээс өөрөөр нэрлэдэг
асуулт 33 :
Бие хүний нийгэмд гүйцэтгэх үүргийг дурдахдаа илүүц зүйл дурдсан бол аль нь вэ?

А. Нийгмийн харилцаанд бие даан оролцогч идэвхтэй субъект
B. Өөрийн “БИ”-г ухамсарласан тодорхой зорилго итгэл үнэмшилтэй субъект
C. Өөрийнхөө өмнө болон нийгмийн бусад гишүүдийн өмнө хуульзүйн болон ѐс суртахуунны өндөр хариуцлага хүлээх чадвартай
D. Бие бялдар ѐс суртахуун, гоозүйн үнэт чанаруудыг эзэмшсэн
E. Нийгмийн харилцааны хөдөлгөгч хүч
асуулт 34 :
Аль нь төрийн бэлгэдэлд багтахгүй вэ?

А. Сүлд
В. Далбаа
С. Төрийн албан ѐсны хэл
D. Туг
Е. Тамга
асуулт 35 :
Эдийн засгийн аль ч тогтолцооны үед байнга тулгарч байдаг мөнхийн асуудал нь юу вэ?

А. Эдийн засгийн хурдацтай өсөлт
В. Татварын бодлогын өөрчлөлт
C. Мөнгөний ханшны өсөлт
D. Ажилгүйдэл, ядуурал
E . Хязгаарлагдмал нөөц буюу нөөцийн хомсдол

Хөөе Уучлаарай! Онц сурдаг охид яахаараа царай муутай байдаг юм

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:39:48 GMT

Миний хувьд эмэгтэй хүн гэдэг өөртөө итгэлтэй,өөртөө анхаарал тавьдаг хамгийн гол нь эмэгтэйлэг байх хэрэгтэй гэж боддог. Бурхан яах гэж эмэгтэй эрэгтэй гэж 2 янз хүнийг бүтээсэн билээ. Эмэгтэй хүн бол угаасаа сайхан хэнийг ч харцыг булаах цэцэгс.Гэхдээ тэнэг байх албагүй.Сайхан эмэгтэй бүрийг яагаад тэнэгдүү гэж боддог юм бол?Үзэсгэлтэй сайхан гое сэтгэл татам эмэгтэй гэсэн ойлголтонд гэнэн(тэнэг) гэсэн ойлголт цуг явж байдаг нь хаха.Эрчүүд бас сул дорой,туниа муутай эмэгтэйд дуртай байдаг гэж байгаа юмаа хэхэ. Заза би баахан эсэргүү юм ярьчих шиг боллоо

Дээд курсын эгч нар юу гэж ярьсан бэ гэвэл

-Танай ангийн охидууд хэр сурдаг вэ.Онц уу?

-Тиймээ манайхан сайн сурдаг шүү.Бүгд гайгүй /мэдээж ангийнхаа охидыг магтана ш дээ/

- Аан тэгвэл бүгд царай муутай юм байн хахахаха

- Яагаад ?

- Яагаад гэвэл царай муутай охидуудыг хөвгүүд тоодоггүй болхоор хичээлээ хийсээр байгаа л тэр байхгүй юу

За нэг иймэрхүү яриа болсон байх гэж би бодсон.Харин ч ухаалаг,боловсролтой байна гэдэг бол эмэгтэй хүний бас нэг сэтгэл татам чанар юм бишүү.Ухаалаг,чадалтай бүсгүйгээр чимэж явна гэдэг бол ямарч залуугийн хувьд таатай байх боловуу.

Хөөрхөн хайр татам + боловсролтой ухаалаг = Super

Нэмээд хэлэхэд тэнэгхэн зан чанар,сул дорой байдал сэтгэл татдаг юм боловуу? Хөвгүүдийн юу гэж хариулахыг мэдэх юмсан.Та эрэгтэй бол надад хариу болгож comment үлдээгээрэй.

Google-ээс хэрхэн хайлт хийж хүссэн мэдээллээ авах вэ?

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:29:43 GMT

хүссэнээ олж авахын тулд та бид хайлтын систем гээч зүйлийг ашигладаг шүү дээ. Харин хүн бүрийн хэрэглэх дуртай, хэрэглээд заншчихсан хайлтын систем бол Google.com. Түүнийг Гүүгл багш, Гүүгл ах гэж авгайлдаг ч болжээ.

Тэгвэл www.google.com сайт дээрээс хүссэн зүйлээ, хэрхэн оновчтойгоор хайж олох аргуудаас танилцуулъя. Учир нь шууд хайсан хайлтанд элдэв хамааралгүй сайтууд олдох нь элбэг. Бас хэт их олон сайтууд ч гарч ирдэг.

Google, зүгээр үгнүүдээ дарааллуулаад бичихэд тухай үгнүүдийг нэг нэгээр нь хайдаг. Ингэхдээ тэр үгнүүд хамтдаа хамгийн олон орсон олдоцоос эхлээд танд харуулдаг. Хайлтын үр дүн нь асар их, хүссэн зүйлээ олоход хугацаа шаарддаг.

Харин түлхүүр үг, тэмдэгтүүдийг ашиглан хайлтаа үр дүнтэй болгоорой. Үүнд:

1. Хашилтан дотор хайх " "
Хайж буй үгнүүдийг яг тэр дарааллаар хайна.
Жишээ нь: Монгол гарын драйверын 10.0 болон "Монгол гарын драйверын 10.0" гэсэн хайлтуудын үр дүн өөр байна.

2. Нэмэх тэмдэг +
Хайж буй мэдээлэлд тодотголтой хайна.
Жишээ нь: Монгол гарын драйверын 10.0 болон Монгол гарын драйверын+10.0 гэсэн хайлтуудын үр дүн өөр.

3. Хасах тэмдэг -
Хайж буй мэдээлэлд оруулахгүй үгийг хасах тэмдгийн араас бичиж хайна.
Жишээ нь: Монгол гарын драйверын 10.0 болон Монгол гарын драйверын-10.0 гэсэн хайлтуудын үр дүн өөр.

4. Долгио тэмдэг ~
~ тэмдэгийг хэрэглэснээр тухайн үгийг хайхаас гадна түүнтэй ижил утгатай үгнүүдийг давхар хайна. Энэ Монгол хэлний хувьд ажиллахгүй боловч их ашигтай байдаг. Жишээ нь: ~food гээд хайгаад үзээрэй! Монголоор бол ~хоол гэж хайгаад үр дүнгүй.

5. Эсвэл гэсэн үгийг ашиглах OR
Англиар эсвэл гэдэг үгийг "том үсгээр" бичээд ямар нэгэн зүйлийг эсвэл иймийг гэх мэтээр хайж болно.
Жишээ нь: Улаан OR Ногоон малгай гээд хайгаад үз дээ.

6. Mөн шүүлтүүрүүдийг хавсруулан хэрэглэж болно.
Жишээ нь: "Mongol OR Монгол" + "гарын хөтөч OR драйвер"-"Arial mon"-Monkey

7. Зөвхөн тодорхой нэг сайтаас хайх. site:
Жишээ нь: Монгол орон site: blogmn.net гэж хайх нь зөвхөн www.blogmn.net сайт дээр хайлт хийнэ.

[cache:dusal.net] -таны хүссэн сайт хэрвээ ажиллахгүй байгаа бол гүүглийн хадгалсан хувилбарыг үзэж болно.
Жишээ нь: cache:blogmn.net/yukisan гэж хайхад Юкигийн хуудасны хуучин хувилбарыг таньд харуулах болно. Сайт ажиллахгүй үед ч та энэ аргыг ашиглаад тухайн веб хуудсыг үзэх боломжтой юм.

8. Зөвхөн тодорхой төрлийн файлуудыг хайна. filetype:

Жишээ нь: Nomin talst filetype:mp3 эсвэл Эрүүл мэнд filetype:ppt гэж хайхад эхний хайлтад mp3 дуу дараагийн хайлтад Power Point үзүүлэн файлууд олдоно.

За ингээд Google-ийн мэргэжилтэн нь болов уу?

“Амжилтад хүрч чаддаггүй хүмүүс”-ийн хамгийн нийтлэг 9 чанар

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:24:44 GMT

1. Бусдын бодол санаа, шүүмжлэлийн нөлөөнд байдаг, өөрийнхөөрөө амьдардаггүй хүмүүс
2. Тодорхой үйл явдал, нөхцөл байдалд зохицож чаддаггүй хүмүүс
3. Айж эмээн, шийдэмгий бус зангаасаа болоод шууд шийдвэр гаргаж чаддаггүй хүмүүс
4. Өөртөө итгэх итгэл муутай хүмүүс. Урагш явдаггүй, хойш суудаг, гомдомхой, байнга хувиа хичээдэг, амархан уурладаг, хэт атаархуу, харилцаа муутай хүмүүс
5. Сэтгэл хөдлөлөө нууж байдаг, бүрэг хүмүүс.
6. Болж байгаа зүйлд нас биедээ тохирохгүй хариу үйлдэл үзүүлэгчид
7. Өсвөр насанд нь тохиолдсон хүнд хэцүү асуудлын улмаас бусдын анхаарлыг татах, хэн нэгнээр хайрлуулах, бусдад таалагдахыг хичээгчид
8. Хүрэхэд хэцүү зорилго тавиад түүндээ хүрч чадалгүй сэтгэлээр унагчид
9. Өөр илүү сайхан боломж, сонголт байгааг олж хардаггүй хүмүүс

Эдгээр хүмүүс ямар алхам хийх хэрэгтэй вэ?

Өөртөө итгэлтэй байх шаардлагатай үедээ хамгийн сайхан дурсамжаа эргэн сана. Тэр хоромд мэдэрч байсан зүйлээ ахин бод. Тэр үед бие аз жаргалын дааврыг ялгаруулдаг. Хүн аз жаргалыг мэдэрсэн үедээ шантрахаа больж, зоригтой, хүчтэй болдог. Та оюун ухаанаа ингэж хянан захирахдаа дараах зүйлийг мартаж болохгүй: Бодол санаагаа хяна, эс тэгвээс үг болон хувирч мэднэ. Үгээ хяна, эс тэгвэл үйлдэл болон хувирч болно. Үйлдлээ хяна, эс тэгвэл муу зуршил болон хувирч мэднэ. Зуршлаа захир, эс тэгвэл таны зан чанар болон төлөвшиж мэднэ. Та зан чанараа хянаж захир, учир нь таны хувь заяа үүнээс шалтгаална. Франк Аутлов

Зөвхөн өөрийгөө бүү бод. Жишээ нь хуралд сууж байхдаа бусад хүмүүсийг ажигла, уйтгарлаж байгаа эсэх эсвэл ярих хүн хайж байгаа эсэхийг нь. Та, эргэлзэж тээнэгэлзэж юу хийхээ мэдэхгүй хүмүүс олон байхыг үзээд гайхах болно. Таны дотор байгаа, таныг дорд үзэж, танд сөргөөр нөлөөлөн, сэтгэлээр унагаж, ямар ч чадваргүй гэж хашхирч байгаа тэр дуу хоолойд, “Дуугүй бол, одоо надад чиний хэрэг алга” гэж хэлэгтүн. Та тэвчээртэй байж, алдаа оноо, чадваргүй байдлаа илүү аятайхнаар харагтун.

Дүр эсгэ. Хамгийн их эмээж, айдаг зүйлээсээ айгаагүй, шантраагүй мэт байх. Энэ шинэ туршилт тархинд шинэ хөтөлбөр суулгадаг: Хийж чадах юм байна (Олон хүн энэ даалгаврыг аваад амжилтад хүрдэг). Дараагийн удаа урьд нь нэгэнт хийсэн зүйл амархан болж, эдгээр нь дадал зуршил болдог юм.

Төөрөг тавилан

pinky — Sat, 11 Apr 2009 13:19:02 GMT

Ядуу оюутан бидэнд хувцас авах мөнгө тун ч хэцүү зүйл гэдгийг мэдсээр байж, мөнгөгүй гэдгээ бас мэдсээр байж найз охинтойгоо дэлгүүр хэсэхээр гарлаа. Юу ч гэсэн гоё гоё дэлгүүрүүдээр орж шүлсээ гоожуулж, хорхойгоо хүргэж байгаад ирье гээд зөрүүдэлсээр байгаад гарсан тэр нэг өдөр. Амьдралд маань ийм том ул мөрийг үлдээнэ гэж би яахин санах билээ. Манай найз охиныг Мөөгий гэдэг. Олон жил үерхэж нөхөрлөсөн болохоор яг л над шиг. Хэн нэгнээс гоцгойроод байх царай зүсгүй ч гэлээ, бас ч гэж хүний дор орохооргүй.
Нийтэч зантайдаа ч тэрүү бид 2 олны дунд нэр хүндтэй бас нөхөд олонтой. Бид 2 нөгөө л нэг арзаганадаг зангаараа дэлгүүрийн лангууны барааг голж шилэн зарим нэг худалдагч авгай нарт муу хэлүүлэн инээд хөөр баяр баяслаар бялхан явж байлаа. Өмдний тасагт орон гоё өмднүүдийг бишрэн зогсож байгаад эргэхдээ худалдагч эгчийн тавагтай хоолыг нь мөргөн асгачихлаа. Яанаа уучлаарай эгчээ би танд ахиад аваад өгье гэж хэлсэн боловч дотроо”энэ эгч ч хэрэггүй л гэнэ биз дээ”гэж бодтол харин ч нөгөө эгч авах гуанзыг маань хүртэл зааж өгөв. Мөөгийтэйгөө 2-уулаа түрийвчээ уудаллаа. Ердөө л 1400 төгрөг. Тэр хоол нь ядаж байхад 1200 төгрөг гэсэн. Бид 2-т явах автобусны мөнгө үлдэхгүй нь байна ш дээ, яах вэ? Ямар ч байсан хоолыг нь авч өгөөд саллаа. Дэлгүүрээс гаран ахин өөр дэлгүүр лүү орох хүсэлгүй болсон 2 амьтан үг дуугарахгүй алхаж гарав. Гэр хүртэл яаж алхана даа. Элдвийг бодон уур хүрэн алхаж байтал бороо орох шинжтэй болж төд удалгүй хувингаар цутгах мэт асгарч гарлаа. Мөөгийтэйгөө хөтлөлцөн ямар ч байсан гэртээ л хүрэх ёстой шүү гээд бие биендээ хэлээд гүйж гарлаа. Аз болж хажууд цав цагаан өнгийн гоё машин ирж ахын 2 дүү усан хулгана боллоо ш дээ. Ингэж айхтар норж болохгүй шүү өвчин тусна хурдан машинд суу гэж хэлэв. Урьд нь бол тэгж хэлсэн ах нарын өөдөөс муухай харан өнгөрдөг байсан бол одоо юун тэгж маяглах бараг үгээ хэлж дуусаагүй байхад нь л ороод суучихлаа. Манай Мөөгийд тэр ах үнэхээр таалагдсан бололтой, баргийн эрэгтэй хүнтэй юм ярьдаггүй хүн чинь олон зүйлийг ярилцан байх нь инээд хүрмээр ч юм шиг. Мөөгийгийн гэрийн үүдэнд ирээд түүнийг буулгахад би ч бас даган буухад Мөөгий: Чи энд надтай бууж юугаа хийх гээд байгаа юм бэ нэгмөсөн ийм сайн ах таарсан дээр нь гэртээ хүргүүлээд ав гэж хэлээд намайг түлхэн суулгалаа. Ингээд бид 2 цааш манайх руу явав. Тэр хүн намайг хатгаа авахаас сэргийлээд гэртээ очоод ингэ тэг гэхчлэн олон зүйлийг ярих нь тэр хүнийг хичнээн халамжтай болохыг илтгэнэ. Би ч юу ч дуугаралгүй толгой дохин суулаа. Гэрийнхээ үүдэнд ирээд талархаснаа илэрхийлээд буув. Тэр ах ч ахынхаа хэлснийг гүйцэтгэнэ шүү тэгэхгүй бол хатгаа авах магадлал танай найз охин та 2-т өндөр байгаа шүү гэж хэлээд нүдээрээ инээмсэглэв. Сая л царайг нь тод харлаа. Ямар гоё цэвэрхэн, бас царайлаг юм бэ? би гэж хүн сайхан залууд нүд унагадаг нь нууц биш. Тиймдээ ч тэрүү тэр ахын тэрхүү инээмсэглэлд нь бүрэн автаж орхилоо. Тэглээ гээд утсаа өгчих гэж гуйлтай нь биш, тэгээд л саллаа. Хэд хоног тэр ахыг бодон мөрөөдөлдөө умбан гэрээс ч гарсангүй. Нэг орой урд айлын охин чамайг гадаа хүн дуудаад байна гэхээр нь хэн юм гэсэн чинь мэдэхгүй ээ чиний нэрийг ч мэдэхгүй л хүн байна гэв. Тэгээд чи намайг дуудаж байна гэж яаж мэдэж байгаа юм гэтэл яг л чиний төрхийг хэлээд байна ш дээ, хурдан гараачээ. Хальт гадуураа юм нөмрөн хашааныхаа хаалгыг нээтэл нөгөөх ах маань. Ёоё нээрээ ямар сайхан юм бэ? намайг зориод энд хүрээд ирлээ гэжүү гэж бодон үг хэлж ч амжаагүй байтал сайн уу ахын дүү бие гайгүй юу? гэж нөгөөх л сайхан хоолой гарав. Сая л нэг сэхээ авч: аан юу өвдөөд үгүй ээ бишээ өвдөөгүй гэж ээрч мууртал гялалзсан том хар нүдээрээ инээмсэглэн:
-Ах нь харин чамайг өвдсөн болов уу яасан бол гэж л асуухаар ирлээ гэхэд нь
-Аан тиймүү би зүгээрээ гэж тайвширсан өнгөөр хэллээ.
-Аан за за тэгвэл болоо доо ах нь харин та 2-ыг яаж байгаа бол гээд л нөгөө найз охин чинь гайгүй биз дээ
-Би харин одоо болтол уулзаж амжаагүй л байна.
-Тэгвэл одоо очоод уулзчих уу?
-Ийм орой болсон хойно хэрэггүй байхаа гэсэн боловч ахин нэг гуйсан гуйлтанд нь өөрийн мэдэлгүй зөвшөөрчихлөө. Гэртээ орон Мөөгийгийнх рүү явчихаад ирье гэж гуйгаад хальт гутал хувцсаа өмсөөд гарлаа. Замдаа надад хөгжилтэй юм ярьж намайг инээлгэх нь үнэхээр өхөөрдмөөр санагдан би улам бүр түүнд татагдсаар байлаа. Бид Мөөгийгийн үүдэнд ирэн түүнийг дуудан нэлээн юм ярьж зогссоор нэгэнт 12 болгочихлоо. Би ч харихгүй бол болохгүй гээд гэрийн зүг хөдлөв.
- ах нь дүүгийнхээ нэрийг ч мэдэхгүй юм байна ш дээ
-намайг Сарнай гэдэг. Харин таныг?
-ахыг нь Амараа гэдэг. Миний дүү хэдтэй билээ
-эмэгтэй хүн насаа хамаагүй хэлж болдоггүй юмаа
Бид гэрт ирж би ч буухаар хаалгаа онгойлготол
-ах нь маргааш дахиад ирж болох уу
-яах гэж?
-зүгээр л танилынхаа хүрээг тэлье л дээ
-хэрэггүй биз дээ
-за тэг л дээ тэгэх үү
-за за өөрөө л мэддээ. Гэхдээ би байхаасаа байхгүй нь их ш дээ
-байгаа үед чинь л ирнэ дээ
-за тэгвэл уулзатлаа баяртай. Ингэж хэлээд гүйн орохдоо миний зүрх баярласандаа болоод хүчтэй цохилох нь амьдралд бас нэг баяр нэмсэн гэдгийг илтгэнэ. Маргааш гэдэг өдөр хурдан ирээсэй. Ингээд л бид 2 өдөр болгон шахуу л уулзаж эхэллээ. Манай гэрийнхэн эхэндээ юун машин тэрэгтэй залуутай уулзаж учраад байгаа юм гэж дургүйцэж байснаа миний зөрүүд занг дийлэх биш тэгээд л нам жим болсон юм. Амараа ах надад улам илүү татагдаж байгааг нь би мэддэг байсан юм. Надтай уулзахгүй 2 өдөр л болохоороо хаа байгаа газрыг минь олоод ирчихдэг болов. Намайг хичээл тараад гарч ирэхээр сургуулийн үүдэнд цав цагаан том жип дүүхэлзэн зогсох нь олон охидуудын атаархал, шохоорхолын эзэн болгоход маш том тус хүргэлээ. Мэдээж би гэдэг хүн олон охины атаархалыг төрүүлж байгаадаа сэтгэл дотроо ихээхэн баярлана. Иймэрхүү байдлаар бид 1 жилийг ардаа үдэв. Амараа ах нэлээн бэл бэлчинтэй хүн тул миний сургалтын төлбөрийг зовох юмгүй төлөв. Бас болоогүй манайхыг бүр орон сууцанд оруулж өгсөн нь аав ээжийг минь баярлуулах хэрэг болов. Миний хүссэн бүхий л зүйлийг авч өгдөг болохоор Сарнай гэдэг хүн төрөл арилжсан мэт л өөрчлөгдөв. Хувцас бурхан бие чөтгөр гэгчээр үнэтэй сайхан бүхнийг эдэлж хэрэглэхийн тоогоор эрчүүдийн харцыг унагаасан сайхан бүсгүй болж хувирсан нь Амараа ахад намайг хардах сэтгэлийг бий болгов. Энэ хугацаанд би түүний ар гэрийн талаар нэг бус удаа асуусан боловч дорвитой хариу олж сонсоогүй юм. Тэр өдрийн хичээл ч хэвийн үргэлжилж байх үест Амараа ахын надад бэлэглэсэн Нокиа маркын чамин гар утас дуугарах нь тэр. Би ч багшид зэмлүүлэн байж коридорт гарч утсаа авлаа.
-хөөе чи хэн бэ?
-юу хэн гэж өөрөө хэн бэ?
-чи муу завхай эм миний нөхөртэй хэр удаан ийм харьцаатай байсан бэ хурдан хэл.
-уучлаарай та утас андуурсан байна. Би 10-н жилийн жоохон охин. Би тэгж хүний эр нөхөртэй зууралдаж явах насандаа хүрээгүй байна шүү гэж арайхийн хэлээд утсаа таслан тэр дор нь салгаж орхилоо. Ээ бурхан минь арай, арай үгүй байлгүй дээ. Энэ Амараа ахын эхнэр биш, тэр эхнэргүй ш дээ, түүнд зөвхөн би л байдаг ш дээ. Ийм л байхыг би хичнээн хүссэн гээч. Тэр дороо гадагшаа гаран дэлгүүрийн утаснаас Амараа ах руу залгалаа.
- байна уу?
- Амараа ахаа би байна
- аа юу болоов миний дүү. Яагаад гар утаснаасаа залгаагүй юм бэ?
- та надад яагаад хэлээгүй юм бэ? Яагаад?
- юуг тэр вэ?Яасан бэ? Юу болоов?
- эхнэртэй гэдгээ! гэж хэлээд утсаа тавин гарч гүйв. Хаашаа гүйгээд байгаагаа ч ухаарах тэнхээгүй болтлоо самуурсан амьтан гүйгээд л байлаа. Нэг мэдэхэд Мөөгийгийн үүдэнд ирсэн байв. Тэдний хаалгыг тэнхээгээрээ балбахад Мөөгий гарч ирэн
-үгүй чи чинь хааччихсан юм бэ? хичээлийн дундуур гарч яваад тэр чигтээ алга боллоо гээд багш бөөн уур. Тэгээд наад царай зүс чинь яачихаа вэ? юу болсон бэ? найздаа хэл дээ гэхэд би өөрийн эрхгүй эхэр татан уйлан болсон явдлыг хэлэхэд
-юу гэнээ, ямар муу новшийн амьтан бэ. Тийм байж юу дутсандаа миний муу найзын араас тэгж их үхэл хатал болон гүйдэг байнаа. Юу юу гэж хэлсэн гэлээ. Би чамгүйгээр амьдарч чадахгүй, чинийхээ төлөө юуг ч хийхэд бэлэн. Эхнэртээ бас л тэгж хэлж байж авч суусан байгаадаа. Бодох тусам бөөлжис хүрмээр зэвүүн амьтан гэж хэлэхэд нь би түүнийгээ биш, зөвхөн тэр муу эхнэрийг нь л үзэн ядаж байлаа. Тэр шөнө унтаж ч чадалгүй зөвхөн цаашдаа яана даа гэсэн бодол л толгойд эргэлдэж байв. Би гэдэг хүн Амараа ахгүйгээр амьдралаа төсөөлж ч чадахгүй байлаа. Маргааш өглөө үлгэн салган босож, хичээл рүүгээ шогшив. Сургуулийн ойролцоо ирэхэд машинаасаа Амараа ах маань бууж ирэн над руу горьдлогын нүдээр харав. Би ч дотроо түүнийгээ хичнээн их хайрлаж, өрөвдөж байвч нүүр өгөлгүй зөрөн өнгөрөхөд
-би салж чаднаа, чадна. Чинийхээ төлөө юуг ч хийхэд бэлэн гэж хэлж байсныг минь санаж байгаа биз дээ. Би тэр хүнийг мөн өөрийнхөө 2 хүүг ч орхиход бэлэн байна. Зөвхөн чиний л хүслээр болно гэж хэлэхэд нь зүрх минь зүсэгдэн, сэтгэл минь шархиран өвдөв. Миний нүдэнд түүний 2 хүү нь харагдаж байв. Тэр хөөрхөн 2 хүүг аавгүй болгох сэтгэл надад бий гэжүү. Үгүй ээ би хэзээ ч тийм муухай үйлдэл хийхгүй. Яасан ч болохгүй. Ингэж бодон зүрхээ чангалавч түүнийгээ алдана гэдэг миний хувьд ертөнцийн мөхөл шиг л санагдах нь тун хэцүү. Ийм байдалд орохоо мэдсэн сэн бол яах гэж тэр өдөр дэлгүүр хэсэх гэж гараваа, яах гэж өмдний тасагт орж хүний хоол асгаваа, яах гэж тэр цагаан машинд сууваа, хамгийн гол нь яах гэж тэр ахад сайн боловоо? Ингэж бодоод өөрийн эрхгүй нулимс урслаа. Урьд өмнө хэзээ ч ийм байдалд орно гэж бодож, төсөөлж ч байгаагүй болохоор юу хийж, яахаа мэдэхгүй байлаа. Шууд л түүнээс салан сургууль руугаа гүйх шахам ороод 2 хүний өргөн явж байсан тавцанг мөргөөд ухаан алдан унах нь тэр. Нэг нүдээ нээхэд гэртээ хэвтэж байв. Аав ээж, Мөөгий, тэр ч бүү хэл Амараа ах маань хүртэл байв. Намайг өндийхөд аав маань шууд л намайг алгадаад авлаа. Хацар халуу дүүгэн ойрд амсаагүй алганы амтыг мэдрэх нь нүгэл үйлдэж байгаа намайг бурхан нэг сайн шийтгэж байгаа юм шиг л санагдан, өөрт хуралдсан бүх л бузар булай зүйлийг минь гөвөн хаях шиг болов. Угийн гөжүүд, шазруун болохоор уйлахгүйг их хичээсэн ч, аавын минь алганы амт биш, зөвхөн нөгөө л нэг сэтгэл шаналал маань нулимсыг минь урсгаж орхилоо.
- өөрөө хүний үр байж, бусдын хүүхдийг өнчрүүлэх нь чамд тийм сайхан байна гэжүү гэж аав маань чанга дуугаар зандрав.
- хадам ааваа та битгий тэг л дээ, би өөрөө л гэж Амараа ах маань хэлэхэд
- юун аав, би чиний аав биш, чиний 2 хүүхдийн өвөө, эхнэрийн чинь л эцэг чиний хадам аав. Одоо ахиад манайхаар битгий үзэгд, ийм нүгэлт хүнийг хүлээж авах, багтаах зай манайд байхгүй гэв. Хэрэг нэгэнт ийм дээрээ тулснаас хойш надад түүнийгээ авч үлдэх сэтгэл байсангүй. Би түүнийг зүгээр л явуулья, тэгвэл л болоо, ингэж бодон өөрийгөө тайтгаруулах авч би яаж чадах юм бэ, харахгүй, хамт байхгүй 3 хоног болохоор л санаж үхэх гээд байдаг хүн ш дээ. Үгүй ээ би зөвхөн өөрийгөө л бодож, өөрийнхөө төлөө л энэ бүхнийг хийх гээд байна. Ингэж би, миний дотор хүн хоёр хоорондоо нэлээн зөрчилдсөний эцэст:
-тиймээ та явах ёстой. Надад таныг ахиж харах хүсэл алга. одоо бушуухан яв. Би тайван баймаар байна.
-үгүй ээ, чи намайг чамгүйгээр байж чадахгүй гэдгийг
-би дахин хэлмээргүй байна та хурдан гараач гэж түүний яриаг таслав. Ингэж хэлээд би нулимсаа барьж чадаагүй учир буруу харан чимээгүй уйллаа.
Тиймээ! надаас бүхий л сайн сайхан зүйлийг минь авч одсон тэрхүү хар өдрөөс хойш нэгэнт 6 жил өнгөрчээ. Тэр хооронд өөрийгөө хичнээн их зоригжуулаад ч нэмэр байсангүй. Би сургуулиа төгссөний дараа, гадаадад сурахаар явлаа. Хэзээ ч мартаж чаддаггүй зүйл гэж бас хүнд байдаг юм билээ. Яаж ч хичээгээд,хэзээ ч чадахгүй. Өдөр нь бодогдон,шөнө нь зүүдлэгдэн дэрээ нэвтэртэл уйлдаг байв. Харин одоо би том хүн болсоон. Хэзээ ч хүүхэд шиг уйлж унжихгүй гэж өөрөө өөртөө амлалт тавьсан. Түүнийгээ одоо өөрийнхөө бодлоос явуулахыг хичээж байна. Миний амьдралд ахин хайр гэж хэзээ ч гарч ирэхгүй гэдгийг хэдийнэ мэдэрсэн. Тийм учраас өөрийгөө олон найз нөхдөөр хүрээлүүлж түүнийгээ мартах гэж хичээж явна. Миний найз Мөөгий минь одоо гадаадын хөрөнгө оруулалттай томоохон компанид менежер хийдэг. Үнэхээр сайн хүнтэй учирч одоо ой гарантай хөөрхөн хүүтэй аз жаргалаар дүүрэн амьдардаг. Харин би юу? би одоо английн нэр нөлөө бүхий том байгууллагад төлөөлөгчөөр ажиллаж байна. Хүлээлт гэдэг хүнд асар их тэвчээр, сэтгэлийн хатыг бий болгохын сацуу хамгийн өр нимгэн хүн ч болгож чаддаг юм билээ. Гэхдээ одоо ахиж хүлээхгүй ээ. Угаасаа ирэхгүй гэдгийг нь мэдсээр байж юугаа бодож хүлээнэ вэ?
Монголд түр хугацаагаар ирээд байсан үе юм. Ирснийхээ дараахан дэлгүүр хэсэж, хамаатан садангийндаа бэлэгтэй очихоор бэлэг цуглуулахаар явлаа. Хамгийн анх худалдагч авгайн хоолыг асгадаг тэр дэлгүүртээ яагаад ч юм яваад орлоо. Бүх юм шал өөр болжээ. Яг нөгөө нэг өмднийхөө тасагт орон хуучин дурсамжаа бодон инээд хүрэн зогстол:
-хорвоо үнэхээр жижигхэн юмаа гэж ард зогсож байсан хэн нэгэн хэлэв. Би яаж мартаж чадах вэ дээ. Тийм сайхан уянгалаг хоолойг. Мартая гээд ч сэтгэлээс гарахгүй юм чинь. Цээжин дээр юу ч юм нэг том зүйл зангиран, хацар халуу оргиулсан нулимс маань хатаж дуусах болоогүй шүү гэсэн шиг хорсгон урслаа. Эргэж харж чадахгүй л байв. Яагаад ч юм хөл хөшиж, байрнаасаа огт салсангүй. Үсийг минь зөөлөн илж, өөрийнхөө зүг эргүүлэхэд хараад нүдэндээ ч итгэсэнгүй. Түүнийг минь хэн ийм болгочиховоо вэ? Хорвоо юу эсвэл би юу?
... Чамайг явснаас хойш эхнэр маань надаас салан өөр хүнтэй суугаад 2 хүүгээ дагуулан явсан. Гэхдээ би тэднийг биш чамайгаа л үнэхээр их санаж, сүүлдээ бүр хүмүүст галзуурчихсан гэж хүртэл хэлүүлж байлаа. Тиймээ би галзуурсан байсан чи үргэлж нүдэнд харагдаж чамтай өнгөрүүлсэн мөч бүхэн зүүдэнд байнга ирж намайг амьдаар тамлан зовоож байсан. Тэгээд л энэ. Тэгээд л хүний нүднээс гарч, турж эцэн, хэн ч тоогдохооргүй хөгийн амьтан болон хувирчихаад байна. Гэхдээ одоо би зүгээрээ. Чамайгаа харсан л бол болоо. Бурхнаас би өөр юуг ч хүсэхгүй. Учир нь миний хүсэл биеллээ. Бид 2-ын яриа ингээд өндөрлөв. Утас маань дуугарч ээжийн чинь бие өвдөөд байна. хурдан ир гэж аав маань хэлэв. Сандарсандаа түүнээс өөр зүйл асууж чадсангүй. Зөвхөн түүний минь утасны дугаар л. Түүнийг нь л авч үлдэж чадлаа. Гэртээ амьсгаадсан амьтан ирээд ээжийгээ асарч сувилав. Маргааш нь аптек руу эм авахаар гарав. Замдаа Амараа ахын багын найз Хүрлээ ахтай тааралдаад мэнд мэдэлцэхэд:
- өө миний дүү хэзээ ирээв? Юу болсныг дуулаад ирэв үү гэв
- юу болсныг дуулаад аа юу болсон гэж?
- чи арай сонсоогүй байгаа юм биш биз дээ?
- юуг? гэж намайг гайхшран асуухад
- өнөөдөр Амараа ахын чинь 21 хоног нь шүү дээ. Чи энэ тухай юу ч сонсоогүй хэрэг үү?
Яагаад? Яасан гэж? Бурхан намайг яагаад ингэж шийтгэж байгаа юм бэ? Тэгээд би өчигдөр хэнтэй уулзсан байж таарах вэ? тэр чинь миний анхны хайр, бас сүүлчийн хайр амьдралын минь гол утга учир Амараа ах минь л байсан шүү дээ. Шууд утсаа аван өгсөн утас руу нь залгалаа. Таны залгасан дугаар ашиглалтанд байхгүй байна.
…Нулимс минь хатжээ. Би уйлахгүй байв. Гагцхүү хаана байгаагаа мэдэхийг хичээнэ. Цэлийсэн том өрөө, нэг ч юм байхгүй зүгээр л хоосон өрөө. Надад маш том цамц өмсүүлээд гарыг нь зөрүүлээд уячихаж. Тайлах гэж хичээсэн боловч маш чанга зангидсан бололтой. Би хэн юм бэ? юуны учир ийм том өрөөнд ирсэн юм. Юу ч санахгүй байна. Зөвхөн өөрийн эрхгүй инээд минь хүрч, би чанга чанга инээж байгаагаа л мэдэж байна. Өөр юуг ч мэдэхгүй, мэдэхийг ч хүсэхгүй байна.

Англи хэл ЕШ 2007 он БҮТ www.eec.mn

pinky — Fri, 10 Apr 2009 15:07:43 GMT

асуулт 1 :
We always require the children …………….the truth.
A. to tell
B. to talk
C. to speak
D. to say
E. to converse
асуулт 2 :
I ………….. like onion, but I like it now.
A. didn’t used to
B. used to
C. did used to
D. didn’t use to
E. not used to
асуулт 3 :
Thank you for the lovely birthday present …………… you’ve sent me.
A. who
B. whose
C. which
D. whom
E. those
асуулт 4 :
You’d feel healthier if you …………… more exercise.
A. have done
B. will do
C. would do
D. did
E. do
асуулт 5 :
I prefer cycling …………… walking.
A. than
B. for
C. as
D. to
E. with
асуулт 6 :
‘What did you leave the party early………………?’ ‘I didn’t feel very well.’
A. because
B. for
C. away
D. to
E. like
асуулт 7 :
A present! For me? You’re ……………kind!
A. such
B. such a
C. so
D. enough
E. so much
асуулт 8 :
I don’t feel well. I …............. .
A. am going to faint
B. will be fainted
C. faint
D. will faint
E. am fainting
асуулт 9 :
I’ve got a splitting headache. If I don’t feel better soon, I …………………to the doctor.
A. would go
B. would have gon B. would have gone
C. will go
D. go
E. have gone
асуулт 10 :
‘I’m very …………. to you for putting in so much hard work,’ the teacher said.
A. courteous
B. thanking
C. grateful
D. considerate
E. thoughtful
асуулт 11 :
I think Bristol is a fascinating city. Paul ..……….… me a bit about the history of Bristol
last night.
A. said
B. told
C. discussed
D. spoke
E. talked
асуулт 12 :
The staff room is for teachers only – pupils………………. to go in there.
A. not allowed
B. aren’t allowed
C. shouldn’t
D. mustn’t
E. will not
асуулт 13 :
Read the sentences below and decide which answer A, B, C, D, or E best fits in each blank.
1. Many people go …………….. skiing in …………….Alps in winter.
A. a / —
B. — / an
C. — / the
D. the / the
E. the / —
асуулт 14 :
That film star wears sunglasses most of the time because he wants to …………..being
recognized.
A. avoid
B. resist
C. miss
D. resent
E. escape
асуулт 15 :
Our car …………….. before it rained.
A. has just been washed
B. had just been washed
C. just has been washed
D. just had been washed
E. has just washed
асуулт 16 :
Oyun: Oh, no! Someone has broken into my apartment! What should I do?
Ider: ……………………………
Oyun: I’ll call them now.

A. You ought to call the police.
B. Oh, clean up this mess.
C. You are supposed to touch everything before you call the police.
D. Yes, of course.
E. You had better not call the police.
асуулт 17 :
Unless economic conditions improve next year, ………………… widespread unrest in Iraq.
A. there would be
B. there is
C. there should be
D. there will be
E. there are
асуулт 18 :
Sue and Ron are expecting a child. Sue is hoping for a boy …………….Ron is hoping
for a girl.
A. wherever
B. whereby
C. whatever
D. whereas
E. wherein
асуулт 19 :
At yesterday’s auction there were sold ……………..stamps.

A. Australian valuable postage
B. Australian postage valuable
C. postage Australian valuable
D. valuable Australian postage
E. valuable postage Australian
асуулт 20 :
Young people should avoid …..............., otherwise it causes cancer.
A. to smoke
B. smoke
C. smoked
D. smoking
E. smokes
асуулт 21 :
I didn’t like it in the city at first. But now ………….here.

A. I got used to living
B. I’m used to living
C. I used to live
D. I used to living
E. I’m not used to living
асуулт 22 :
Don’t be too strict on your son. It is not his fault the bicycle …………………… .
E. had stolen
A. has stolen
B. was stole
C. has been stolen
D. stolen
E. had stolen
асуулт 23 :
The workers went on strike ……………….. the bad working conditions.
A. because
B. however
C. due to
D. whereas
E. though
асуулт 24 :
Mother: You don’t care for your homework, do you?
Son: ……………………………………………….. .

A. Don’t worry. I’ll help you.
B. That sounds interesting.
C. That’s a good idea.
D. I’ll say I don’t.
E. I broke up.
асуулт 25 :
The workers went on strike ……………….. the bad working conditions.
A. because
B. however
C. due to
D. whereas
E. though
асуулт 26 :
At this time tomorrow, I ………….my daughter to her piano lesson.
A. will take
B. am going to take
C. have taken
D. will be taken
E. will be taking
асуулт 27 :
The children collected money …………….to the school of disabled children.
A. to waste
B. to donate
C. to save
D. to spend
E. to offer
асуулт 28 :
Person A: Are you going to meet me at the airport?
Person B: …………………………………………… .

A. Oh, I don’t want to miss that.
B. Yes, I think so.
C. Yes, I’m supposed to share it.
D. See you then.
E. I guess they won’t.
асуулт 29 :
Exams make everyone ……………..to get the best marks they can. tried
A. to try
B. try
C. trying
D. to be
E. tries
асуулт 30 :
I realized that his eyes hurt because he …….. on the computer for many hours.
A. is playing
B. plays
C. had been playing
D. has been playing
E. played
асуулт 31 :
I’m worried that ………….might have happened to him.
A. everything
B. anything
C. nothing
D. one
E. somethingE. something
асуулт 32 :
While I …………… , the telephone rang.
A. am sewing
B. sewing
C. have been sewing
D. was sewing
E. sewed
асуулт 33 :
I don’t feel well. I …............. .
A. am going to faint
B. will be fainted
C. faint
D. will faint
E. am fainting
асуулт 34 :
Receptionist: Hello, the Grand Hotel. Mary speaking. How can I help you?
Customer: ……………………………………

A. Hello. What can I do for you?
B. Hello. Give me a ring as soon as possible.
C. Hi. Is there a post office near here?
D. Well, what’s your name please?
E. I’d like to make a reservation, please.
асуулт 35 :
Read the sentences below and decide which answer A, B, C, D, or E best fits in each blank.
1. Many people go …………….. skiing in …………….Alps in winter.
A. a / —
B. — / an
C. — / the
D. the / the
E. the / —
асуулт 36 :
If I was traveling through a desert, I …………a compass.
A. will use
B. use
C. would have used
D. would use
E. would be used
асуулт 37 :
Saruul …………….. wear costume to work but she usually does.
A. doesn’t have to
B. couldn’t
C. must not
D. may not
E. wouldn’t
асуулт 38 :
If the cyclist had had lights on his bicycle, the driver ………….him.
A. would have seen
B. would see
C. will see
D. would have been seen
E. saw
асуулт 39 :
Recently I’ve got my salary, but now I have already………… money.
A. run off
B. run out of
C. run from
D. run up with
E. run for
асуулт 40 :
The director wants us ……….. late this evening.
A. work
B. works
C. working
D. having worked
E. to work
асуулт 41 :
He ……………..his driver’s test twice.
A. have failed
B. fail
C. fails
D. has been failed
E. has failed
асуулт 42 :
A present! For me? You’re ……………kind!
A. such
B. such a
C. so
D. enough
E. so much
асуулт 43 :
He ………….. the news to everybody in the village.
A. said
B. told
C. asked
D. spoke
E. talked
асуулт 44 :
‘What’s he?’ ‘He is …………….. .’

A. a poet and novelist
B. a poet and a novelist
C. poet and novelist
D. the poet and novelist
E. the poet and the novelist
асуулт 45 :
Congratulations ………… passing your exams.
A. for
B. by
C. of
D. with
E. on
асуулт 46 :
The walls of the art room are covered in pictures which ………..by the pupils.

A. has been painted
B. had being painted
C. had been painted
D. have been painted
E. were painted
асуулт 47 :
We always require the children …………….the truth.
A. to tell
B. to talk
C. to speak
D. to say
E. to converse
асуулт 48 :
I see my uncle in countryside ……………., but not very often.
A. scarcely
B. occasionally
C. seldom
D. rarely
E. usually
асуулт 49 :
My instructor made me ……………. down the steep mountain.
A. to ski
B. ski
C. skiing
D. skied
E. skid
асуулт 50 :
You can’t get a driver’s license ……….you are 18 years old.
A. if
B. unless
C. since
D. whether
E. in case
асуулт 51 :
When it comes to crime……………………is always better than punishment.
A. protection
B. prevention
C. conservation
D. justification
E. defense
асуулт 52 :
A knife has a sharp ……………….for cutting.
A. blade
C. prong
B. handle
D. edge
E. side
асуулт 53 :
Over the ages, people have ……………….machines to make their work easier.
A. discovered
B. formed
C. explored
D. researched
E. invented
асуулт 54 :
‘Excuse me, you’ve dropped ………….. .’ ‘Yes, it’s my wallet.’
A. nothing
B. anything
C. everything
D. something
E. anyone
асуулт 55 :
The professor looked ………………. his notes before starting his lecture.
A. after
B. down on
C. forward to
D. for
E. through
асуулт 56 :
My friend doesn’t like to afford …………..expensive presents.
A. to get
B. getting
C. gotten
D. get
E. has gotten
асуулт 57 :
My sister would rather …………………herself than ………..out.
A. cooking/eating
B. to cook/ eat
C. cook/eat
D. cook / to eat
E. to cook / eating
асуулт 58 :
Man: What do you think of the new Mel Gibson movie?
Woman: ………………………………………………. .

A. I think I’ve done something wrong.
B. I think it is all right.
C. I don’t think so.
D. Never mind.
E. I’ll be there on time
асуулт 59 :
Everyone knows that the sun ………… in the West.
A. rises
B. doesn’t rise
C. isn’t risen
D. has been risen
E. rose